Onbevoegd genomen subsidiebesluit
De verplichting voor een wettelijke grondslag houdt in de eerste plaats in dat geen subsidie kan worden verstrekt wanneer een wettelijk voorschrift in het geheel ontbreekt. Zo een subsidie is dan onbevoegd verstrekt en komt voor vernietiging in aanmerking. Hier zijn echter wel uitzonderingen voor opgenomen in de wet, bijvoorbeeld als er sprake is van een begrotingssubsidie, een incidentele subsidie of een subsidie uit een Europees programma (zie lid 3 van artikel 4:23 Awb). Dan hoeft geen wettelijke grondslag te bestaan. Deze mogelijkheden zijn er om efficiëntieredenen: de wetgever vond het niet nodig om voor elke incidentele of eenmalige bijzondere subsidie een wettelijke grondslag te eisen.
Voorwaarden
Ten tweede brengen de eisen van artikel 4:23 Awb met zich mee dat wanneer weliswaar een wettelijke regeling bestaat, maar niet aan de in die regeling voorgeschreven voorwaarden om voor subsidie in aanmerking te komen is voldaan, de subsidie ook niet kan worden verstrekt. Ook dan kan er dus sprake zijn van strijdigheid met 4:23 Awb.
Subsidieregelingen
Deze wettelijke grondslag kan in een gemeentelijke verordening zijn opgenomen, het hoeft niet een regeling vanuit het Rijk te zijn. Zo hebben veel gemeentes subsidieverordeningen. Maar ook deze zijn niet altijd toereikend: uit de verordening moet duidelijk volgen voor welke activiteiten de subsidie wordt verstrekt (dus hoe algemener de subsidieverordening, hoe groter de kans dat niet wordt voldaan aan de eis uit artikel 4:23 Awb). Dit kan met zich meebrengen dat niet alleen het subsidiebesluit in aanmerking komt voor vernietiging, maar ook dat de wettelijke grondslag in kwestie moet worden aangepast (of dus worden gecreëerd) wil de subsidieverstrekking alsnog doorgang vinden.
Kortom, het ontbreken van een wettelijke grondslag voor subsidieverstrekking kan grote consequenties hebben. Zo kan een subsidiebesluit voor vernietiging in aanmerking komen. Bovendien kan er een plicht ontstaan om een wettelijke regeling te wijzigen of te creëren. Maar dit alles speelt niet als zich de uitzonderingen van een wettelijke grondslag voor subsidieverstrekking voordoen. In alle fases van de beschreven processen en voor alle vragen die daarbij opkomen kunt u een beroep doen op onze deskundige bijstand.